มาดูกวางแล้วก็ต้องกินให้ถูกจาน — ซูชิห่อใบพลับที่ก่อนมีตู้เย็นคือนวัตกรรมขนส่งอาหารทะเลเข้าแผ่นดิน เส้นโซเมนบางเฉียบจากหุบเขาศักดิ์สิทธิ์ 1,200 ปี ผักดองกลิ่นสาเกที่หมักนานกว่าที่คุณคิด และโมจิตำสดเสียงดังฟังชัดกลางถนน
ลองนึกภาพว่านาราคือเมืองในแผ่นดิน ห่างจากทะเลและท่าเรือ ในยุคก่อนมีตู้เย็น ปลาทะเลที่ขนมาถึงเมืองหลวงสมัยนาระ (ค.ศ. 710–784) ต้องผ่านการถนอมอาหารระหว่างทางหลายวัน — นั่นคือเหตุผลที่ Kakinoha-zushi ซูชิห่อด้วยใบพลับสุกงอมถือกำเนิดขึ้น ใบพลับมีสารต้านเชื้อแบคทีเรียตามธรรมชาติ ห่อปลาซาบะหมักเกลือให้หมักต่อระหว่างเดินทาง พอถึงเมืองปลายทางก็สุกกำลังดี
ที่อำเภอมิวะ (Miwa) บริเวณใกล้ศาลเจ้าโอมิวะ (大神神社) ศาลเจ้าที่เก่าแก่ที่สุดในญี่ปุ่น ชาวบ้านทำ Miwa Somen มาตั้งแต่สมัยนาระเพื่อถวายให้เทพเจ้า ความเชื่อมโยงระหว่างอาหาร ศาสนา และฤดูกาลยังคงอยู่จนถึงทุกวันนี้ และนาราก็เป็นแหล่งผลิต สาเก ที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น ซึ่งทำให้เกิด Narazuke ผักดองในกากสาเกที่ชาวนาราทำมาหลายร้อยปีจนกลายเป็นของฝากขึ้นชื่อของจังหวัด เราเลือก 6 เมนูและประสบการณ์ ที่บอกเล่านาราได้ดีที่สุด
เรียงตามความเป็นเอกลักษณ์ — จานที่หาที่ไหนก็ไม่เหมือนจานที่นี่
1
เคยสงสัยไหมว่าคนนาราสมัยโบราณกินซูชิได้อย่างไรทั้งที่อยู่ไกลทะเลมาก — คำตอบคือ Kakinoha-zushi ข้าวปั้นก้อนเล็กวางปลาซาบะหมักเกลือ แล้วห่อด้วยใบพลับสดๆ ทิ้งไว้ 1-2 วันในฤดูร้อนหรือ 3-5 วันในฤดูหนาว เอนไซม์และสารต้านเชื้อในใบพลับช่วยถนอมปลาและซึมรสอ่อนๆ เข้าไปในข้าว เมื่อเปิดออกกินรสชาติกลมกล่อมแบบที่ซูชิทั่วไปทำไม่ได้ ปัจจุบันมีหลายไส้ แต่ปลาซาบะยังเป็นของแท้ดั้งเดิม
2
ถ้าคุณเคยกินโซเมนถุงจากซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วคิดว่า "ก็แค่เส้นบาง" — Miwa Somen จะทำให้เปลี่ยนใจทันที เส้นจากอำเภอมิวะในนาราทำมือตั้งแต่สมัยนาระ (ค.ศ. 710) ยืดด้วยมือทีละเส้นบนไม้ไผ่กลางอากาศเย็นแห้งของหุบเขาจนบางไม่ถึง 1.3 มม. แต่เหนียวนุ่มและเด้งกว่าที่เห็น ชาวพุทธผู้แสวงบุญสมัยเอะโดะบรรยายไว้ว่า "บางเหมือนด้าย ขาวเหมือนหิมะ" — กินเย็นจิ้มดาชิในฤดูร้อน หรือกินร้อนในน้ำซุปมิโซะฤดูหนาว
3
นาราไม่ได้ดังแค่เรื่องกวางและวัด — เมืองนี้คือแหล่งผลิตสาเกชั้นดีของญี่ปุ่นมาตั้งแต่สมัยนาระ และของเสียจากการหมักสาเก (กากที่เรียกว่า sake lees) ก็ถูกเอาไปดองผัก นั่นคือ Narazuke แตงกวา แตงขาว หัวไชเท้า และบวบ หมักในกากสาเกนาน 6 เดือนถึง 3 ปี รสเค็มอมหวานอ่อนๆ กลิ่นสาเกหอมไม่ฉุน เนื้อกรอบแน่น เป็นของฝากที่ทุกคนซื้อกลับบ้าน แนะนำให้แวะชิมที่โรงเหล้า Harushika ที่เปิดให้ชิมสาเกและ Narazuke ฟรีก่อนซื้อ
4
ถ้าโยชิโนะในนารามีชื่อเสียงเรื่องซากุระหลายพันต้น ก็มีของกินที่ดีพอๆ กัน — Kuzumochi ทำจากแป้งคุซุ (kudzu arrowroot 葛) ที่ขุดจากรากพืชป่าบนภูเขาโยชิโนะ ผสมน้ำสะอาดแล้วต้มจนแข็งตัว ผลคือวุ้นสีขาวโปร่งแสงเนื้อนุ่มเด้งกว่าวุ้นธรรมดา รับประทานกับน้ำตาลดำ (kuromitsu) เข้มข้นและกินาโกะ (แป้งถั่วเหลืองคั่ว) หอมมัน รสหวานอ่อนมาก ไม่มีสีสังเคราะห์ ไม่มีกลิ่นเทียม มีแค่ความเรียบง่ายของวัตถุดิบบนภูเขา
มีคำพูดเก่าแก่ของชาวนาราว่า "เช้าในยามาโตะ (Yamato — ชื่อโบราณของนารา) เริ่มต้นด้วย Chagayu" — โจ๊กข้าวต้มในน้ำชาเขียวรสเบาๆ ไม่ข้นเหนียวอย่างโจ๊กจีน แต่ใสพลิ้วและมีกลิ่นชาอบอวลไปหมด คนท้องถิ่นกินกับ Narazuke ผักดอง ปลาย่างชิ้นเล็ก และไข่ต้มอ่อน เป็นมื้อเช้าที่เบาแต่อิ่มนาน เหมาะสำหรับวันที่จะออกเดินเที่ยวทั้งวัน ร้าน Hiraso ที่เชี่ยวชาญ Kakinoha-zushi มี Chagayu Set ในเมนูด้วย — กินเป็นมื้อเช้าหรือมื้อกลางวันก็ได้
6
ที่ Naramachi ในตัวเมืองนาราเก่า มีร้านโมจิที่ตำสดต่อหน้าต่อตาลูกค้า ทุกวัน เสียงตีครกดังกระหึ่มออกมาจากหน้าร้านทำให้คนเดินผ่านต้องหยุดดู โมจิสดๆ กินทันทีอุ่นๆ กับอาซุกิ (ถั่วแดงต้ม) หรือกินาโกะ รสหวานอ่อนๆ เนื้อเหนียวนุ่มต่างกับโมจิแพ็คพร้อมกินอย่างเห็นได้ชัด ส่วน Shika Senbei (แผ่นข้าวอบสำหรับกวาง) ขายตามแผงริมทางสวนสาธารณะนาระ — อย่าลืมว่ากวางที่นี่กินจากมือคุณเองได้เลย ถ้าถือไว้กวางจะดึงออกก่อนที่คุณจะกินเอง
กินให้ครบทุกเมนูในวันเดียว — ตั้งแต่เช้าจนเย็นตามเส้นทางที่เดินสบาย
พักใกล้ย่านกินดื่มและแหล่งซื้อของฝาก
โรงแรมเก่าแก่ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1909 สไตล์ผสมระหว่างสถาปัตยกรรมตะวันตกกับหลังคาญี่ปุ่น ห้องอาหารมี Miwa Somen และอาหารนาราท้องถิ่นในเมนู เดินถึงสวนสาธารณะนาระและวัดโคฟุกุจิ (Kofukuji) ได้ภายใน 10 นาที เหมาะสำหรับผู้ที่อยากอยู่ใกล้ทุกจุดหลักของนารา
อยู่ในย่าน Naramachi ห่างจาก Nakatanidou (โมจิตำสด) ไม่ถึง 5 นาทีเดิน เจ้าของเองพูดภาษาอังกฤษได้ดี แนะนำร้านท้องถิ่นที่ไม่มีในไกด์บุ๊ก เหมาะสำหรับนักเดินทางที่อยากสัมผัสนาราในแบบที่คนท้องถิ่นใช้ชีวิต
พักในบรรยากาศเงียบสงบท่ามกลางต้นสนอายุหลายร้อยปีในเขตสวนนาระ อาหารเช้าเสิร์ฟเป็น Chagayu และ Kakinoha-zushi แบบดั้งเดิม ตื่นเช้ามาได้ยินเสียงกวางเดินรอบบังกะโล ราคาสมเหตุสมผลสำหรับประสบการณ์ที่ไม่มีที่ไหนในโลก